پتروشیمی زاگرس؛ پیشران تولید متانول جهان در میان چالش‌های انرژی و تورم هزینه‌ها

جایگاه جهانی و منطقه‌ای

به گزارش پایگاه خبری تکوین، در بازار جهانی متانول که ظرفیت آن در سال ۲۰۲۶ به ۲۲۳ میلیون تن رسیده است، پیش‌بینی می‌شود طی دهه‌ آینده شاهد رشد ۲۷ درصدی تجارت جهانی باشیم. در این میان، چین با سهم ۶۳.۹ درصدی از تولید و واردات ۱۴.۴ میلیون تنی، همچنان قدرت مطلق این بازار است. ایران نیز با سهم ۶۱ درصدی از تولید متانول خاورمیانه و ظرفیت اسمی ۱۹.۴ میلیون تن، بازیگر اصلی منطقه است که پتروشیمی زاگرس به تنهایی ۱۳ درصد از این ظرفیت منطقه‌ای را در اختیار دارد.

شکاف میان ظرفیت و تولید؛ متهم اصلی: ناترازی گاز

با وجود ظرفیت اسمی ۳.۳ میلیون تنی زاگرس، تولید واقعی در سال ۱۴۰۴ به ۲.۲ میلیون تن محدود شد. این شکاف تولید، ریشه در عوامل زیر دارد:

• قطع گاز: ۷۴۸ هزار تن کاهش تولید.
• کمبود اکسیژن: ۲۴۰ هزار تن کاهش تولید.
• شرایط اضطراری و جنگ: ۳۰۹ هزار تن کاهش تولید.

شایان ذکر است که با وجود کاهش روزهای قطع گاز (از ۱۰۹ روز در ۱۴۰۳ به ۷۵ روز در ۱۴۰۴) و مدیریت مصرف، همچنان بیش از ۸ میلیون تن از ظرفیت تولید متانول کشور به دلیل محدودیت‌های گازی بلااستفاده مانده است.

چالش نرخ خوراک و بهینه‌سازی هزینه‌ها

افزایش ۶۳ درصدی نرخ گاز خوراک در سال ۱۴۰۴، هزینه‌های شرکت را از ۱۰ به ۲۰ همت رساند و فشار مضاعفی بر بهای تمام‌شده وارد کرد. ساختار هزینه‌ها نشان می‌دهد که ۸۶ درصد بهای تولید به گاز و سرویس‌های جانبی وابسته است.

با این حال، زاگرس با رویکردی فناورانه توانست:

• مصرف گاز به ازای هر تن متانول را از ۹۲۴ به ۸۵۱ مترمکعب کاهش دهد.
• مجموعاً ۲۳۰ میلیون مترمکعب در مصرف گاز صرفه‌جویی کند که معادل ۱.۶ همت صرفه‌جویی مالی بوده است.

آینده‌نگری و توسعه‌ زیرساخت‌ها

برای کاهش وابستگی به سرویس‌های جانبی و تقویت حاشیه سود، پتروشیمی زاگرس اجرای پروژه‌های استراتژیک از جمله احداث نیروگاه اختصاصی و واحدهای تولید اکسیژن (ASU) را در اولویت قرار داده است.

عملکرد مالی و فروش

با وجود تمام چالش‌های ذکر شده، عملکرد شرکت در سال ۱۴۰۴ حاکی از جهشی قابل‌توجه است:

• حجم فروش: افزایش به ۲.۲ میلیون تن (رشد ۳۰ درصدی).
• درآمد عملیاتی: جهش از ۲۳ همت در سال ۱۴۰۳ به ۴۵ همت در سال ۱۴۰۴ (رشد ۸۹ درصدی).