انسداد تنگه هرمز؛ شوک بی‌سابقه عرضه نفت و بحران در بازار جهانی انرژی

به گزارش پایگاه خبری تکوین، به نقل از تحلیل جدید موسسه کپلر، انسداد تنگه هرمز، جهان را با یکی از شدیدترین شوک‌های عرضه نفت در تاریخ معاصر روبه‌رو کرده و قیمت‌ها را به اوج رسانده است. ادامه اختلال در تردد نفت‌کش‌ها از این تنگه استراتژیک تا پایان آوریل ۲۰۲۶ می‌تواند بازار جهانی انرژی را وارد بحرانی کم‌سابقه کند و مجموع کسری عرضه نفت ناشی از این انسداد را به حدود ۷۰۰ میلیون بشکه برساند.

بر اساس گزارش منتشر شده از سوی سی ان ان، این میزان کاهش عرضه یکی از بزرگترین شوک‌های نفتی دوران مدرن را رقم زده است. تا دوازدهم آوریل، حدود ۳۰۰ میلیون بشکه نفت به دلیل توقف عبور از این گذرگاه راهبردی، از چرخه عرضه حذف شده است؛ مسیری که روزانه حدود ۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از آن عبور می‌کند.

در پی این اختلال، قیمت نفت برنت از صد دلار فراتر رفته و بهای فرآورده‌هایی مانند سوخت جت به بیش از ۲۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است. این وضعیت پدیده “نابودی تقاضا” را فعال کرده و موجب لغو بسیاری از مسیرهای پروازی توسط خطوط هوایی، اجرای طرح‌های جیره‌بندی و دورکاری اجباری در کشورهای مصرف‌کننده، و تعدیل منفی پیش‌بینی رشد تقاضای نفت در سال ۲۰۲۶ از سوی آژانس بین‌المللی انرژی شده است.

در این میان، عربستان سعودی با بهره‌گیری از حداکثر ظرفیت خط لوله شرق به غرب و امارات متحده عربی از مسیر بندر فجیره، تلاش می‌کنند بخشی از کمبود عرضه را جبران کنند. اما عراق با سقوط صادرات از ۴ میلیون بشکه به کمتر از ۹۰۰ هزار بشکه در روز، عملاً فلج شده است.

موسسه کپلر هشدار می‌دهد حتی در صورت رفع فوری بحران، روند بازگشت بازار به حالت عادی سریع نخواهد بود و ممکن است حجم نفت از دست رفته پیش از بازسازی کامل زنجیره تأمین به مرز یک میلیارد بشکه برسد.

دو سناریو پیش روی بازار قرار دارد: در سناریوی خوشبینانه، کاهش محدود تقاضا و عبور تدریجی از بحران طی هفته‌های آینده پیش‌بینی می‌شود. اما در سناریوی بدبینانه، ادامه اختلال تا سه ماهه سوم سال می‌تواند قیمت نفت را به حدود ۱۹۰ دلار برساند و نابودی تقاضا را در مقیاس چند میلیون بشکه در روز رقم بزند؛ رخدادی که از بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ نیز سنگین‌تر خواهد بود.