ذخیره‌ای برای عبور از زمستان

به گزارش پایگاه خبری تکوین، افزایش مصرف گاز طبیعی سال‌های اخیر و ضرورت مدیریت ناترازی انرژی، اهمیت توسعه زیرساخت‌های صنعت گاز را بیش از گذشته آشکار می‌کند. در این میان، ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز از ابزارهای مهم برای ایجاد تعادل میان تولید و مصرف و افزایش پایداری شبکه به شمار می‌رود.

ذخیره‌سازی این امکان را فراهم می‌کند که بخشی از گاز تولیدی در دوره کاهش مصرف، در مخازن زیرزمینی ذخیره و در زمان افزایش تقاضا به شبکه تزریق شود. به این ترتیب، ظرفیت ذخیره‌سازی می‌تواند به‌عنوان پشتوانه‌ای برای تأمین پایدار گاز در دوره‌های اوج مصرف عمل کند و قدرت مانور شبکه را افزایش دهد.

افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز کشور به ۳ میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب در دولت چهاردهم را می‌توان بخشی از همین رویکرد دانست؛ رویکردی که توسعه زیرساخت‌های پایدار را در کنار افزایش تولید و تقویت شبکه انتقال دنبال می‌کند.

توسعه سراجه و شوریجه برای افزایش ظرفیت راهبردی

دو مخزن سراجه و شوریجه، محور اصلی ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز در کشور هستند و توسعه ظرفیت آن‌ها در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است.

اجرای پروژه‌های توسعه‌ای در این مخازن افزون‌بر افزایش امکان ذخیره‌سازی، ظرفیت تزریق و برداشت گاز را تقویت می‌کند. این موضوع به این دلیل اهمیت دارد که صرف برخورداری از حجم ذخیره‌شده کافی نیست و شبکه باید امکان برداشت و انتقال سریع گاز ذخیره‌شده در زمان افزایش مصرف را داشته باشد.

توسعه این مخازن بخشی از یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است که از تولید گاز آغاز می‌شود و با انتقال و ذخیره‌سازی ادامه می‌یابد. هر اندازه این زنجیره از ظرفیت بیشتری برخوردار باشد، مدیریت عرضه گاز در شرایط مختلف با انعطاف بیشتری تأمین می‌شود.

پشتوانه‌ای برای روزهای اوج مصرف

مصرف گاز در کشور در ماه‌های سرد سال افزایش چشمگیری می‌یابد و همین موضوع اهمیت برخورداری از منابع پشتیبان را دوچندان می‌کند. در چنین شرایطی، گاز ذخیره‌شده در مخازن زیرزمینی می‌تواند در زمان افزایش تقاضا وارد چرخه شود و بخشی از نیاز شبکه را پوشش دهد.

این ظرفیت به‌ویژه برای تأمین گاز بخش خانگی و تجاری اهمیت دارد و می‌تواند در کنار دیگر اقدام‌های مدیریت مصرف، به پایداری شبکه کمک کند. از سوی دیگر، استمرار تأمین گاز برای نیروگاه‌ها و صنایع به عملکرد مناسب شبکه و امکان مدیریت منابع در دوره‌های اوج مصرف وابسته است.

بر این اساس، توسعه ذخیره‌سازی را نمی‌توان فقط افزایش یک رقم در ظرفیت زیرساختی صنعت گاز دانست. این ظرفیت بخشی از توان عملیاتی کشور برای رویارویی با نوسان مصرف و مدیریت شرایط حساس شبکه به شمار می‌آید.

تکمیل زنجیره تولید و انتقال گاز

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که توسعه تولید به‌تنهایی برای پاسخ‌گویی به نیازهای فزاینده انرژی کافی نیست. انتقال گاز تولیدشده و ایجاد ظرفیت ذخیره‌سازی مناسب باید هم‌زمان با توسعه میدان‌ها و افزایش تولید دنبال شود.

در این چهارچوب، افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز در دولت چهاردهم، در کنار توسعه خطوط انتقال و دیگر زیرساخت‌های صنعت گاز، بخشی از مسیر تقویت شبکه سراسری به شمار می‌رود. نتیجه این اقدام‌ها، افزایش ظرفیت کشور برای مدیریت بهتر عرضه و تقاضا و ایجاد پشتوانه‌ای مطمئن‌تر برای تأمین گاز خواهد بود.

افزایش تاب‌آوری شبکه با توسعه مخازن زیرزمینی

توسعه ذخیره‌سازی گاز درنهایت به افزایش تاب‌آوری شبکه انرژی کشور منجر می‌شود. هرچه ظرفیت ذخیره‌سازی و امکان برداشت از مخازن افزایش یابد، شبکه در برابر نوسان‌های مصرف و شرایط غیرعادی ابزار بیشتری برای مدیریت عرضه در اختیار خواهد داشت.

رسیدن ظرفیت ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز به ۳ میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب در دولت چهاردهم را می‌توان در همین چهارچوب ارزیابی کرد؛ اقدامی که اهمیت آن فراتر از افزایش ظرفیت اسمی است و می‌تواند در تقویت امنیت انرژی، مدیریت دوره‌های اوج مصرف و افزایش انعطاف‌پذیری شبکه گاز کشور نقش‌آفرین باشد. این مسیر، در صورت تداوم توسعه مخازن موجود و اجرای پروژه‌های تازه، می‌تواند سهم ذخیره‌سازی را در سبد زیرساخت‌های راهبردی صنعت گاز بیش از گذشته افزایش دهد.